Έχετε σκεφτεί πού εγκαθίστανται ή μάλλον πού εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι και πρωτοπόροι εσωτερικοί μετανάστες της απελπιστικής φτώχειας της επαρχίας στο αστικό συγκρότημα της πρωτεύουσας ή της συμπρωτεύουσας; Δεν είναι τυχαίες οι επιλογές.
Καθοριστικός παράγοντας είναι ο τρόπος εισόδου και η πύλη εισόδου στην περιοχή της πρωτεύουσας. Για τους πρώτους μετανάστες καθοριστικό είναι το επαγγελματικό τους παρελθόν και το σχετικό θάρρος. Αν πχ. έρχεται από τα νησιά του Αργοσαρωνικού, θα μπει στην πόλη από το λιμάνι και οι επαγγελματικές του δραστηριότητες θα είναι κυρίως θαλάσσια επαγγέλματα ή παρεμφερή (ψαράς, καραβομαραγκός, ναυτικός). Γι' αυτόν το λόγο στις περιοχές γύρω από το λιμάνι του Πειραιά εγκαταστάθηκαν πυκνοί θύλακοι νησιωτών. Από τους πρώτους υπήρξαν οι Υδραίοι, γι' αυτό και στο κέντρο του Πειραιά (στην Τερψιθέα) υπάρχουν τα Υδρέικα. Αυτοί τις πρώτες δεκαετίες μετά την επανάσταση λόγω του κινδύνου από τον οθωμανικό στόλο.
Αργότερα η φτώχεια των Κυκλάδων και του Σαρωνικού έφερε Σαντορινιούς, Αιγινίτες, Παριανούς, Μηλιούς και Αξιώτες. Εγκαταστάθηκαν στους γύρω λόφους της πειραϊκής χερσονήσου (Άγιος Νείλος, Καλλίπολη, Χατζηκυριάκειο, Άγιος Βασίλης). Στην Φρεαττύδα είχαν ήδη μεγαλοαστοί από τα κέντρα του παροικιακού ελληνισμού διαμορφώσει τα παραθαλάσσια αρχοντικά τους, οπότε όσοι εγκαταστάθηκαν εκεί από τα νησιά αποτέλεσαν το υπηρετικό προσωπικό των αστών της Καστέλλας και της Φρεαττύδας.
Η μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο πείνα των νησιών έδιωξε ακόμη και τους βοσκούς από μεγάλα νησιά όπως η Νάξος, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στις παρυφές της πόλης (Ζεφύρι, Χασιά, Λιόσια) όπου υπήρχαν ευκαιρίες για κτηνοτροφική απασχόληση.
Αν ελέγξει κανείς τους παλιούς κατοίκους των δυτικών συνοικιών της Αθήνας (Χαϊδάρι, Περιστέρι, Αιγάλεω, Κορυδαλλός, Αγία Βαρβάρα), θα εντοπίσει πολλούς Πελοποννήσιους ή από τη Δυτική Στερεά. Αντίθετα, στα βόρεια προάστια και τις βόρειες συνοικίες του πολεοδομικού συγκροτήματος των Αθηνών θα βρει Ρουμελιώτες και Θεσσαλούς.
Σταδιακά βεβαίως οι πιο εύποροι θα κινηθούν προς παρθένες οικιστικά περιοχές, όπως η Κηφισιά, το Ψυχικό, η Εκάλη και θα δημιουργηθεί ένας κοινωνικός, ταξικός διαχωρισμός μεταξύ των δήμων. Αυτό θα δημιουργήσει μια τάση εγκατάλειψης του παλιού κέντρου της Αθήνας, το οποίο και θα εγκαταλειφθεί ως τόπος κατοικίας με την πάροδο των χρόνων.
Θα ξανακατοικηθεί από τους φτωχούς μετανάστες και τους λαθρομετανάστες από Αφρική και Ασία, οι οποίοι θα ανοίξουν εγκαταλειμμένα παλιά και ωραία κτίρια του κέντρου, για να εγκατασταθούν σε μια αιώνια προσωρινότητα, μέχρι να μπορούν να πληρώνουν ένα ενοίκιο από το μεροκάματό τους.
Διαφέρει πολύ άραγε η πληθυσμιακή εποίκιση της Θεσσαλονίκης από της Αθήνας;
Καθοριστικός παράγοντας είναι ο τρόπος εισόδου και η πύλη εισόδου στην περιοχή της πρωτεύουσας. Για τους πρώτους μετανάστες καθοριστικό είναι το επαγγελματικό τους παρελθόν και το σχετικό θάρρος. Αν πχ. έρχεται από τα νησιά του Αργοσαρωνικού, θα μπει στην πόλη από το λιμάνι και οι επαγγελματικές του δραστηριότητες θα είναι κυρίως θαλάσσια επαγγέλματα ή παρεμφερή (ψαράς, καραβομαραγκός, ναυτικός). Γι' αυτόν το λόγο στις περιοχές γύρω από το λιμάνι του Πειραιά εγκαταστάθηκαν πυκνοί θύλακοι νησιωτών. Από τους πρώτους υπήρξαν οι Υδραίοι, γι' αυτό και στο κέντρο του Πειραιά (στην Τερψιθέα) υπάρχουν τα Υδρέικα. Αυτοί τις πρώτες δεκαετίες μετά την επανάσταση λόγω του κινδύνου από τον οθωμανικό στόλο.
Αργότερα η φτώχεια των Κυκλάδων και του Σαρωνικού έφερε Σαντορινιούς, Αιγινίτες, Παριανούς, Μηλιούς και Αξιώτες. Εγκαταστάθηκαν στους γύρω λόφους της πειραϊκής χερσονήσου (Άγιος Νείλος, Καλλίπολη, Χατζηκυριάκειο, Άγιος Βασίλης). Στην Φρεαττύδα είχαν ήδη μεγαλοαστοί από τα κέντρα του παροικιακού ελληνισμού διαμορφώσει τα παραθαλάσσια αρχοντικά τους, οπότε όσοι εγκαταστάθηκαν εκεί από τα νησιά αποτέλεσαν το υπηρετικό προσωπικό των αστών της Καστέλλας και της Φρεαττύδας.
Η μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο πείνα των νησιών έδιωξε ακόμη και τους βοσκούς από μεγάλα νησιά όπως η Νάξος, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στις παρυφές της πόλης (Ζεφύρι, Χασιά, Λιόσια) όπου υπήρχαν ευκαιρίες για κτηνοτροφική απασχόληση.
Αν ελέγξει κανείς τους παλιούς κατοίκους των δυτικών συνοικιών της Αθήνας (Χαϊδάρι, Περιστέρι, Αιγάλεω, Κορυδαλλός, Αγία Βαρβάρα), θα εντοπίσει πολλούς Πελοποννήσιους ή από τη Δυτική Στερεά. Αντίθετα, στα βόρεια προάστια και τις βόρειες συνοικίες του πολεοδομικού συγκροτήματος των Αθηνών θα βρει Ρουμελιώτες και Θεσσαλούς.
Σταδιακά βεβαίως οι πιο εύποροι θα κινηθούν προς παρθένες οικιστικά περιοχές, όπως η Κηφισιά, το Ψυχικό, η Εκάλη και θα δημιουργηθεί ένας κοινωνικός, ταξικός διαχωρισμός μεταξύ των δήμων. Αυτό θα δημιουργήσει μια τάση εγκατάλειψης του παλιού κέντρου της Αθήνας, το οποίο και θα εγκαταλειφθεί ως τόπος κατοικίας με την πάροδο των χρόνων.
Θα ξανακατοικηθεί από τους φτωχούς μετανάστες και τους λαθρομετανάστες από Αφρική και Ασία, οι οποίοι θα ανοίξουν εγκαταλειμμένα παλιά και ωραία κτίρια του κέντρου, για να εγκατασταθούν σε μια αιώνια προσωρινότητα, μέχρι να μπορούν να πληρώνουν ένα ενοίκιο από το μεροκάματό τους.
Διαφέρει πολύ άραγε η πληθυσμιακή εποίκιση της Θεσσαλονίκης από της Αθήνας;

0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου